NHIỆM VỤ CHUYỂN ĐỔI SỐ PHẢI ĐƯỢC NHẬN THỨC ĐÚNG
Để xác định rõ trách nhiệm của đảng viên trong nhiệm vụ chuyển đổi số, trước hết cần có nhận thức đúng, đầy đủ và sâu sắc về bản chất, tầm quan trọng và yêu cầu của quá trình này.
Chuyển đổi số không đơn thuần là việc số hóa các quy trình thủ công hiện có, không chỉ là việc đầu tư mua sắm trang thiết bị hiện đại, triển khai nhiều ứng dụng, phần mềm. Chuyển đổi số, hiểu một cách đầy đủ là quá trình thay đổi toàn diện và căn bản về tư duy, phương thức tổ chức, quản lý và vận hành dựa trên nền tảng công nghệ số, nhằm tạo ra những giá trị mới, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Nhìn từ góc độ của hệ thống chính trị, chuyển đổi số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một cấp ủy đảng, chính quyền thực hiện tốt nhiệm vụ chuyển đổi số sẽ nâng cao được năng lực lãnh đạo, quản lý; rút ngắn thời gian xử lý công việc; tăng cường tính minh bạch, dân chủ, góp phần phục vụ tốt hơn cho Nhân dân. Ngược lại, nếu cấp ủy, chính quyền chậm trễ trong việc triển khai thực hiện hoặc thực hiện nhưng chưa hiệu quả nhiệm vụ chuyển đổi số sẽ dần bị tụt hậu và khó đáp ứng được kỳ vọng ngày càng cao của Nhân dân, đặc biệt là trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy nhận thức về chuyển đổi số trong đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay vẫn còn những hạn chế nhất định. Vẫn còn không ít cán bộ, đảng viên xem chuyển đổi số là công việc của bộ phận kỹ thuật, của cơ quan chuyên môn phụ trách chuyển đổi số chứ không phải là trách nhiệm của bản thân. Tâm lý đó nếu không được nhận diện và khắc phục kịp thời, sẽ trở thành rào cản lớn, kìm hãm tiến trình chuyển đổi số từ chính bên trong đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức đến hành động là bước quan trọng, mang tính nền tảng trong việc thực hiện trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên đối với nhiệm vụ chuyển đổi số.
TRÁCH NHIỆM TOÀN DIỆN VÀ XUYÊN SUỐT CỦA ĐẢNG VIÊN
Trách nhiệm của đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số không phải là nhiệm vụ nhất thời, đơn lẻ, mà là trách nhiệm toàn diện xuyên suốt, gắn liền với quá trình công tác.
Trách nhiệm tự học, tự nâng cao năng lực số
Học tập là nghĩa vụ suốt đời của người đảng viên. Điều lệ Đảng đã quy định rõ: “Đảng viên phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức, năng lực công tác”. Trong thực tiễn của thời đại số, thì năng lực công tác của đảng viên bao hàm cả năng lực số.
Năng lực số của người đảng viên hiện nay không chỉ dừng lại ở việc biết sử dụng các trang thiết bị thông minh mà còn phải hiểu theo nghĩa đầy đủ, bao gồm khả năng sử dụng thành thạo các công cụ, nền tảng số trong công tác chuyên môn; khả năng khai thác, xử lý và phân tích thông tin trên môi trường số; kỹ năng về an toàn thông tin và hơn nữa là khả năng tư duy theo hướng số hóa, đề xuất các giải pháp đổi mới dựa trên nền tảng công nghệ.
Để tự học có hiệu quả, mỗi đảng viên cần chủ động xác định điểm xuất phát của bản thân, tự đánh giá chính xác những gì mình đã biết và những gì mình còn thiếu để từ đó xây dựng kế hoạch rèn luyện, học tập phù hợp. Phong trào “Bình dân học vụ số” và “Đảng viên tiên phong trong học tập kỹ năng số” chính là những giải pháp hỗ trợ thiết thực mà các cấp ủy đảng đã và đang triển khai để nâng cao năng lực số cho đảng viên.
Trách nhiệm gương mẫu, tiên phong trong ứng dụng công nghệ số
Theo Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, gương mẫu là phẩm chất luôn phải có ở người đảng viên. Bác Hồ đã từng dạy: “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”. Trong thời đại số, lời dạy đó vẫn còn nguyên giá trị và được biểu hiện qua những hành động cụ thể, thiết thực.
Gương mẫu trong chuyển đổi số có nghĩa là đảng viên phải là người tiên phong đi đầu trong thực hành kỹ năng số, làm việc hiệu quả trong môi trường số hóa, hiện đại; tham gia tích cực các nền tảng học tập trực tuyến và chủ động chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức, hỗ trợ đồng chí, đồng nghiệp, quần chúng Nhân dân trong việc tiếp cận và sử dụng các công cụ số, tiện ích công nghệ.
Sự gương mẫu của đảng viên không chỉ dừng lại ở phạm vi cơ quan, đơn vị mà cần phải lan tỏa trước hết là trong gia đình, sau đó là rộng rãi trong khu dân cư nơi sinh sống. Chỉ cần những hành động đơn giản như hướng dẫn người thân trong gia đình, hàng xóm cài đặt, sử dụng các tiện ích công nghệ, các dịch vụ tích hợp trên VNeID, các dịch vụ công trực tuyến hay chia sẻ những kiến thức cơ bản về an toàn thông tin… đó chính là biểu hiện sinh động và thiết thực nhất về trách nhiệm của đảng viên trong việc lan tỏa chuyển đổi số trong cộng đồng.
Trách nhiệm tham mưu, đề xuất và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực phụ trách
Mỗi đảng viên đều đang đảm nhận một nhiệm vụ, một vị trí công tác cụ thể. Dù là cán bộ lãnh đạo, quản lý hay chuyên viên, nhân viên… dù công tác trong lĩnh vực nào, mỗi đảng viên đều phải có trách nhiệm nhìn nhận, đánh giá xem chuyển đổi số có thể được ứng dụng như thế nào trong lĩnh vực mình phụ trách và từ đó ứng dụng vào công việc của mình, đồng thời chủ động tham mưu, đề xuất với cơ quan, đơn vị những giải pháp cụ thể.
Đây là trách nhiệm đòi hỏi không chỉ năng lực chuyên môn mà còn phải có tư duy đổi mới, sáng tạo và mạnh dạn đề xuất những cách làm mới, hiệu quả. Thực tế cho thấy, nhiều sáng kiến chuyển đổi số có giá trị ứng dụng cao trong cơ quan, đơn vị, địa phương đều xuất phát từ thực tiễn công tác của cán bộ, đảng viên, những người hiểu rõ nhất về thực trạng và nhu cầu của đơn vị, địa phương mình.
Trách nhiệm tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia chuyển đổi số
Công cuộc chuyển đổi số quốc gia chỉ thực sự thành công khi mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân và được mọi người dân công nhận, từ đó tích cực, chủ động tham gia thực hiện.
Công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân về chuyển đổi số cần được thực hiện bằng các hình thức dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với từng đối tượng; không dừng lại ở việc phổ biến chủ trương, chính sách mà phải đi đến hướng dẫn cụ thể, cầm tay chỉ việc; không chỉ tuyên truyền một lần mà phải kiên trì, liên tục và có kiểm tra, đánh giá kết quả. Chỉ khi mỗi người dân hiểu rõ lợi ích thiết thực của chuyển đổi số đối với cuộc sống hằng ngày, công cuộc chuyển đổi số mới thực sự phát huy hiệu quả trong xã hội.
NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY TRÁCH NHIỆM CỦA ĐẢNG VIÊN TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ
Nhìn thẳng vào thực tiễn, việc thực hiện trách nhiệm của đảng viên trong nhiệm vụ chuyển đổi số hiện nay vẫn còn một số hạn chế cần được nhận diện rõ ràng để có giải pháp khắc phục hiệu quả.
Trước hết, nhận thức về chuyển đổi số trong một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa thực sự đầy đủ và sâu sắc. Nhiều đồng chí vẫn hiểu chuyển đổi số một cách chưa đầy đủ, coi đây là nhiệm vụ về mặt công nghệ đơn thuần của các ngành chuyên môn, không liên quan nhiều đến bản thân. Đây là nhận thức cần phải nhanh chóng được thay đổi. Do đó, việc lồng ghép nội dung trách nhiệm chuyển đổi số vào công tác chính trị, tư tưởng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên là yêu cầu cần thiết, mang tính bắt buộc.
Tiếp theo, năng lực số của cán bộ, đảng viên hiện nay chưa đồng đều, đặc biệt là giữa các nhóm tuổi khác nhau, giữa thành thị và nông thôn, giữa những người được đào tạo bài bản, có an hiểu về công nghệ và những người chưa có điều kiện tiếp cận. Khoảng cách này nếu không được thu hẹp sẽ tạo ra sự phân hóa trong nội bộ, ảnh hưởng đến tính đồng bộ và hiệu quả của công tác chuyển đổi số.
Ngoài ra, còn nhiều địa phương chưa bố trí được cán bộ chuyên trách có trình độ, năng lực thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số; cơ chế, chính sách hỗ trợ cho đội ngũ cán bộ chuyên trách chưa kịp thời, chưa đủ thu hút. Năng lực số và mức độ thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số cụ thể chưa được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức đảng và đảng viên, do đó chưa tạo động lực mạnh mẽ để thúc đẩy đảng viên tích cực chủ động thực hiện.
Để khắc phục những hạn chế trên, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp cơ bản như sau:
Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác quán triệt, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về chuyển đổi số cho cán bộ, đảng viên, trọng tâm là nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ gắn với nhiệm vụ chuyển đổi số. Chi bộ phải thực sự phát huy vai trò là hạt nhân chính trị trong việc tuyên truyền, triển khai thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số trong đảng viên; chú trọng xây dựng các nội dung sinh hoạt chuyên đề về chuyển đổi số một cách thực chất, có chiều sâu, tránh hình thức.
Cần bổ sung tiêu chí về năng lực số và kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số vào đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng và đảng viên để tạo cơ chế ràng buộc trách nhiệm rõ ràng. Cùng với đó, cần kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tốt; đồng thời nghiêm túc kiểm điểm, phê bình những trường hợp chưa thực hiện hiệu quả để nâng cao trách nhiệm và tạo động lực trong tổ chức thực hiện.
Cần quan tâm kiện toàn đội ngũ cán bộ chuyên trách chuyển đổi số, ưu tiên bố trí người có năng lực, trình độ phù hợp; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhằm thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tiếp tục nghiên cứu triển khai nhân rộng các mô hình như “Đảng viên giúp đỡ nhau trong học tập kỹ năng số, ứng dụng số”, “Tổ công nghệ số trong chi bộ, đảng bộ, cơ quan, đơn vị” nhằm phát huy vai trò của đảng viên trẻ, đảng viên có kỹ năng công nghệ tốt để hỗ trợ, hướng dẫn các đồng chí còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ, góp phần thu hẹp khoảng cách về năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.
TRÁCH NHIỆM VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA TỪNG ĐẢNG VIÊN TẠO NÊN SỨC MẠNH TO LỚN TRONG TOÀN ĐẢNG
Từ cơ sở lý luận và minh chứng trong thực tiễn, trách nhiệm của từng đảng viên khi được thực hiện một cách nghiêm túc và đồng bộ sẽ tạo nên sức mạnh tập thể to lớn. Lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam là lịch sử của tinh thần tiên phong, bản lĩnh vượt qua mọi thử thách và ý chí đổi mới không ngừng trong suốt các giai đoạn cách mạng. Từ những ngày đầu thành lập Đảng trong gian khó, đến cuộc kháng chiến trường kỳ giành độc lập thống nhất, đến công cuộc đổi mới năm 1986 lịch sử, Đảng luôn thể hiện được bản lĩnh và trí tuệ của mình trước những thời điểm có tính bước ngoặt.
Ngày nay, chuyển đổi số chính là bước ngoặt mang tính thời đại. Tuy không phải là bước ngoặt của những hy sinh, gian khổ như trong các giai đoạn cách mạng trước đây, nhưng cũng đặt ra những thách thức không kém phần cam go nếu thiếu quyết tâm và hành động một cách đồng bộ. Trong bối cảnh đó, mỗi đảng viên, dù công tác ở đâu, giữ cương vị nào, đều cần tự đặt ra câu hỏi: mình đã và đang đóng góp gì cho công cuộc chuyển đổi số của đất nước?
Câu trả lời không cần phải hoành tráng hay vĩ đại. Đôi khi chỉ cần dành một ít thời gian mỗi ngày để học thêm một kỹ năng số mới; hướng dẫn một người thân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; đề xuất một cải tiến nhỏ trong quy trình làm việc của đơn vị; hay đơn giản là không ngại thay đổi, không ngại thích nghi với cách làm việc mới trong môi trường số.
Những hành động nhỏ đó, khi được nhân lên bởi hàng triệu đảng viên trên khắp cả nước, sẽ tạo thành sức mạnh vô cùng to lớn, đó là sức mạnh của toàn Đảng, của Nhân dân Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia để làm tiền đề đưa đất nước vươn tới kỷ nguyên phát triển phồn vinh, thịnh vượng.
