Tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng, là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Khi hành trình tri ân ấy trở thành mục tiêu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, thì dựa vào sức mạnh của Nhân dân để nhận diện, đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch chính là cách bảo vệ vững chắc nhất sự thật lịch sử vẻ vang của dân tộc.
Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới xác định Nhân dân là chủ thể, là lực lượng nòng cốt của công tác này. Nhân dân không chỉ là đối tượng cần được bảo vệ trước thông tin xấu độc mà còn là lực lượng trực tiếp sàng lọc, kiểm chứng, đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, đồng thời lan tỏa sự thật. Khi mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân đủ tỉnh táo nhận diện các luận điệu xuyên tạc và chủ động chia sẻ thông tin chính thống thì sức đề kháng của toàn xã hội trước những thông tin sai lệch sẽ được nhân lên gấp bội.
“Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 phát động, triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, quy tụ hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, nhà khoa học, cấp ủy, chính quyền địa phương và thân nhân liệt sĩ. Ngày 17/7, tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước Nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam”.
Cả nước hiện còn khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, khoảng 300.000 hài cốt đã quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Chiến dịch đặt mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, hoàn thành lấy mẫu tại các phần mộ chưa có thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc, giám định ADN khoảng 18.000 mẫu.
Chính vì mang ý nghĩa chính trị, lịch sử, nhân văn sâu sắc và thu hút sự quan tâm lớn của xã hội, chiến dịch nhanh chóng trở thành mục tiêu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị. Trên không gian mạng, chúng tung ra hàng loạt luận điệu cho rằng Đảng ta “làm màu” tri ân người đã khuất, lợi dụng hình ảnh cựu chiến binh gắn với các vụ khiếu kiện đất đai để dựng lên sự đối lập giả tạo giữa “tri ân người đã khuất” và “đối xử với người còn sống”. Có đối tượng xuyên tạc việc thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu gen để giám sát công dân, hạ thấp năng lực khoa học – công nghệ trong nước, cho rằng giám định hài cốt lâu năm là bất khả thi, chỉ gây lãng phí ngân sách. Một số khác dùng chiêu bài “hướng tới tương lai”, “hòa giải” để cổ súy khép lại quá khứ, thậm chí đòi đánh đồng địa vị lịch sử của các anh hùng liệt sĩ hy sinh vì độc lập dân tộc với những người tử trận trong hàng ngũ đối lập. Tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân vào chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước, khoét sâu chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thực tế triển khai chính là minh chứng thuyết phục nhất để phản bác những luận điệu trên. Giai đoạn 2021 – 2025, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng. Từ khi khởi động chiến dịch đến ngày 08/7/2026, cả nước đã quy tập được 1.312 hài cốt liệt sĩ, rà phá bom, mìn, vật nổ trên hơn 7.000 ha đất, lấy mẫu tại 35.925 phần mộ, thu nhận 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân, trong đó hơn 53.000 mẫu đã đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang từng bước làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới NGS-SNP, tỷ lệ tách chiết ADN thành công trong thử nghiệm đạt 93%. Những con số ấy cho thấy đây là chương trình được đầu tư bài bản, có phương pháp khoa học, không phải “chiêu trò hình thức” như các đối tượng chống phá rêu rao.
Đấu tranh phản bác những luận điệu sai lệch ấy không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên trách, đội ngũ cán bộ, đảng viên, mà phần lớn phải dựa vào Nhân dân, theo đúng tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 03/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về công tác dân vận, với phương châm Bác Hồ dạy “dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”. Mỗi cán bộ, đảng viên cần là một tấm gương lan tỏa, chủ động cung cấp thông tin chính thống, kiên trì giải thích để Nhân dân, nhất là thân nhân liệt sĩ và cựu chiến binh, hiểu rõ các chính sách của Đảng, Nhà nước. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội cần phát huy vai trò tuyên truyền, vận động, giám sát, kịp thời nắm bắt tâm tư của Nhân dân, không để những vụ việc cá biệt về đất đai, chính sách bị lợi dụng, cắt ghép để quy chụp thành bản chất của cả chủ trương lớn.
Trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh, thông tin sai lệch thường được ngụy trang dưới vỏ bọc phản biện, nhân đạo, hòa hợp. Mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng nguồn tin, đối chiếu với thông tin chính thống, không tiếp nhận, chia sẻ hay bình luận theo cảm tính; kịp thời phản ánh với cấp ủy, chính quyền khi phát hiện thông tin xấu độc để phối hợp xử lý. Đây chính là cách thiết thực nhất để Nhân dân trở thành lá chắn vững chắc trên mặt trận tư tưởng, bảo vệ đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Thời gian thực hiện chiến dịch chỉ còn hơn một năm, tuy nhiên khối lượng công việc còn lại rất lớn. Nhưng khi có quyết tâm cao, phương pháp khoa học phù hợp và sự ủng hộ, đồng lòng của Nhân dân, hành trình tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ chắc chắn sẽ tiếp tục đạt được những kết quả tốt đẹp. Dựa vào Nhân dân để đấu tranh, phản bác thông tin sai trái, thù địch, góp phần to lớn bảo vệ sự thật lịch sử, củng cố niềm tin, hun đúc sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trên chặng đường phát triển mới của đất nước.
